18 września obchodzimy Światowy Dzień Monitoringu Wody (World Water Monitoring Day). To międzynarodowa inicjatywa, której celem jest zwiększanie świadomości na temat jakości wód i zachęcanie ludzi do aktywnego monitorowania i ochrony zasobów wodnych. Jako fundacja wolnezanety.org, która na co dzień dba o nasze rzeki i jeziora, nie mogliśmy przejść obok tego dnia obojętnie.
Skąd się wziął ten dzień?
Inicjatywę zapoczątkowała w 2002 roku amerykańska fundacja America’s Clean Water Foundation. Z czasem akcja stała się ogólnoświatowa, a dziś biorą w niej udział szkoły, organizacje ekologiczne i zwykli mieszkańcy z wielu krajów. Każdy może samodzielnie zbadać podstawowe parametry wody w swojej okolicy, np. temperaturę, przejrzystość, odczyn pH czy zawartość tlenu.
Dlaczego jakość wody jest tak ważna?
Woda jest niezbędna do życia na Ziemi, a jej jakość ma bezpośredni wpływ na zdrowie ludzi, ekosystemy i gospodarkę. Monitoring obejmuje badania wód powierzchniowych, podziemnych i morskich. To dzięki niemu wiemy, w jakim stanie są nasze rzeki i jeziora i gdzie trzeba działać.
Wędkarze doskonale wiedzą, jak to wygląda w praktyce. Czysta woda to zdrowe ryby i bogate łowiska. Zanieczyszczona oznacza śnięcie ryb, zakwity glonów i puste wody. Przykładem jest tegoroczna katastrofa na Dzierżnie Dużym.
Powódź we wrześniu 2024 roku
Tegoroczne obchody mają szczególne znaczenie w związku z katastrofalną powodzią, która we wrześniu 2024 roku nawiedziła południowo-zachodnią Polskę. Intensywne opady spowodowały gwałtowny wzrost poziomu rzek i zalanie wielu miejscowości, m.in. Kłodzka, Lądka-Zdroju, Głuchołaz, Nysy i Szprotawy.
Sytuacja jest dramatyczna: wiele osób straciło dorobek życia, a infrastruktura została poważnie zniszczona. Służby ratunkowe, władze lokalne i tysiące wolontariuszy pracują bez wytchnienia, żeby pomóc poszkodowanym. Myślami jesteśmy ze wszystkimi, których dotknęła ta tragedia.
Monitoring wód po powodzi
W obliczu takich katastrof monitoring wód staje się jeszcze ważniejszy:
- Stałe pomiary poziomu i przepływu rzek pozwalają ostrzegać mieszkańców przed nadchodzącą falą powodziową.
- Badania jakości wody po powodzi są niezbędne, bo woda powodziowa niesie ścieki, chemikalia i odpady. Zanieczyszczone mogą być studnie, wodociągi i rzeki.
- Długofalowe obserwacje pomagają planować działania, które zmniejszą skutki kolejnych ekstremalnych zjawisk pogodowych w dobie zmian klimatu.
Jeśli mieszkacie na terenach zalanych, stosujcie się do komunikatów sanepidu dotyczących wody pitnej.
Każdy z nas może pomóc
Światowy Dzień Monitoringu Wody przypomina, że o wodę możemy dbać wszyscy. Wystarczy:
- nie zaśmiecać brzegów i sprzątać po sobie nad wodą,
- zgłaszać zanieczyszczenia, śnięte ryby czy nielegalne zrzuty do odpowiednich służb,
- angażować się w lokalne akcje ekologiczne,
- oszczędzać wodę na co dzień.
Dbajmy o nasze wody, bo bez nich nie ma ani życia, ani wędkarstwa!